सत्यं शिवं सुन्दरं संस्कृतम् - NCERT Solutions Class 9 Sanskrit Sharda

Table of Contents

सत्यं शिवं सुन्दरं संस्कृतम् – NCERT Solutions Class 9 Sanskrit Sharda includes all the questions with solutions given in NCERT Class 9 Sanskrit Sharda textbook.

NCERT Solutions Class 9

English Kaveri Hindi Ganga Sanskrit Sharada Maths Ganita Manjari Science Exploration Social Understanding Society

सत्यं शिवं सुन्दरं संस्कृतम् – NCERT Solutions

Q.1: छात्राः मिलित्वा पृथक् पृथक् पञ्चानां छात्राणां लघुसमूहान् निर्माय यति-गति-लयपूर्वकं गीतगानस्य अभ्यासं करिष्यन्ति।

Solution: छात्रों को स्वयं कक्षा में समूह बनाकर करना है।

Q.2: संस्कृतं कस्याः साधकम्?
Soluiton: भारतीय संस्कृतेः

Q.3: सर्वदा संस्कृतं कस्य सन्दोहदम्?
Solution: सर्वेषाम्

Q.4: संस्कृतं कस्य प्रेरणादायकम्?
Solution: सत्प्रेरणायाः

Q.5: संस्कृतं कासां परिष्कारकम्?
Solution: सर्ववाणीनाम्

Q.6: कस्य विस्तारकं संस्कृतम्?
Solution: विश्वबन्धुत्वस्य

Q.7: सर्वतः कस्याः संस्थापकं संस्कृतम्?

Solution: सर्वत्र शान्तेः संस्थापकं संस्कृतम्।

Q.8: कीदृशं व्रतं संस्कृतम्?

Solution: त्यागसन्तोषसेवाव्रतं संस्कृतम्।

Q.9: कयोः सम्मेलनं संस्कृतम्?

Solution: ज्ञानविज्ञानयोः सम्मेलनं संस्कृतम्।

Q.10: संस्कृतं कस्य चमत्कारकम्?

Solution: संस्कृतं सर्वेषां चमत्कारकम्।

Q.11: केषां यशः स्मारकं संस्कृतम्?

Solution: पूर्वज्ञानां यशः स्मारकं संस्कृतम्।

Q.12: रिक्तस्थानानि पूरयन्तु-
यथा —- …सर्वभूतैकता…-कारकं संस्कृतम्।

सम्पादकं संस्कृतम्।
दर्शक संस्कृतम्।
संस्कारकं संस्कृतम्।
कर्मदं भक्तिदं संस्कृतम्।
सत्यनिष्ठं संस्कृतम्।
शब्दलालित्य संस्कृतम्।

Solution:
भारतीयत्व
ज्ञानपुञ्जप्रभ
सर्वमस्तिष्क
ज्ञानदं
शिवं सुन्दरं
लीलावनं

Q.13: मञ्जूषायाः पदानि उपयुज्य षड् वाक्यानि रचयत-
[वाणीपरिष्कारिका, एकता, सर्वतः, सेवा, सुन्दरम्, पूर्वजानाम्, सत्पथे प्रेरयितुम्, विश्वकल्याणाय, त्यागस्य, सन्तोषस्य, विश्वबन्धुत्वविस्तारकम्]
यथा – वाणीपरिष्कारिका संस्कृत-भाषा भवति।

Solution:
एकता – संस्कृतं भारतीयैकतायाः साधकं अस्ति।
सर्वतः – संस्कृतं सर्वतः शान्तिं प्रतिष्ठापयति।
सत्पथे प्रेरयितुम् – एतत् गीतं अस्मान् सत्पथे प्रेरयितुं समर्थं अस्ति।
त्यागस्य, सन्तोषस्य, सेवा – संस्कृतं त्यागस्य, सन्तोषस्य सेवायाः च व्रतं पाठयति।
विश्वकल्याणाय – संस्कृतं विश्वकल्याणाय निष्ठायुतं अस्ति।

पूर्वजानाम् – संस्कृतं अस्माकं पूर्वजानां यशः स्मारकं अस्ति।

Q.14: अधोलिखितानां समस्तपदानाम् उदाहरणानुसारं विग्रहं कुरुत-

ज्ञानपुञ्जप्रभादर्शकम्
सर्ववाणीपरिष्कारकम्
विश्वबन्धुत्वविस्तारकम्
सर्वभूतैकताकारकम्
शान्तिसंस्थापकम्
ज्ञानविज्ञानसम्मेलनम्

Solution:
ज्ञानपुञ्जप्रभादर्शकम् – ज्ञानपुञ्जस्य प्रभायाः दर्शकम्।
सर्ववाणीपरिष्कारकम् – सर्वासाम् वाणीनाम् परिष्कारकम्।
विश्वबन्धुत्वविस्तारकम् – विश्वबन्धुत्वस्य विस्तारकम्।
सर्वभूतैकताकारकम् – सर्वभूतानाम् एकतायाः कारकम्।
शान्तिसंस्थापकम् – शान्तेः संस्थापकम्।
ज्ञानविज्ञानसम्मेलनम् – ज्ञानस्य विज्ञानस्य च सम्मेलनम्।

Q.15: प्रदत्तमज्जूषातः पर्यायपदानि चित्वा रिक्तस्थाने लिखत
[उल्लासः, किरणः, जगत्, अनुपमा, तेजोराशयः, मानम्]

विद्वांस: भवन्ति।
सूर्यस्य सर्वेषां प्राणिनां कृते हितकर: भवति।
ईश्वरं स्मृत्वा उपजायते।
विद्याया: अजरं भवति।
प्रकृतेः शोभा विद्यते।
यत्र एकनीडं भवति।

Solution:
तेजोराशयः
किरणः
उल्लासः
मानम्
जगत्

Q.16: अधोलिखितानां मेलनं कुरुत-

(क) भारतीयैकतायाः 1. विस्तारकम्
(ख) सत्पथे 2. साधकम्
(ग) त्यागसन्तोषसेवारूपम् 3. दर्शकम्
(घ) ज्ञानपुञ्जप्रभायाः 4. प्रेरणादायकम्
(ङ) विश्वबन्धुत्वस्य 5. व्रतम्

Solution:
(क) – (2), (ख) – (4), (ग) – (5), (घ) – (3), (ङ) – (1)